19 Kasım 2026
Son Dakika

Hayal mısın Haukeli? / Cem Güneş

Konvoyları, milim milim giden trafiği hiç çekemem. Deniz kenarı bu otoban yerine karadan kestirme gitmeye karar veriyorum. Hiç gitmediğim ve bilmediğim bir dağ yolu var; Haukeli dağı ve etrafındaki doğa harikaları, fiyord.

Hayal mısın Haukeli? / Cem Güneş

Öyle zamanlar vardır ki öyle yerler, yaşam boyunca bir kere o yeri o zamanda yakalamak vardır ama tatlı bir şekilde ya da ne tatlı ne acı flu bir derinliktir ve belki sabaha çıkar... Sonra her yer buz tutar ve koyu bir sise yakalanırsınız.

İlk durak olan Lier’de bir dostun konuğu oluyorum. Tarım bölgesi ortasında bir oto elektronik tamirhanesi burası. Deniz ve kara yollarının kesiştiği bir liman; Drammen. Sabah güneşli ama soğuk bir güne uyanıp yola çıkmak üzereyim. Haberlerde E18 otobanında çok fazla yol çalışması olduğu ve uzun konvoylar oluşacağı anlatılıyor.

Konvoylar, milim milim giden trafiği hiç çekemem. Deniz kenarı bu otoban yerine karadan kestirme gitmeye karar veriyorum. Hiç gitmediğim ve bilmediğim bir dağ yolu var; Haukeli dağı ve etrafındaki doğa harikaları, fjord. Hedefim olan Stavanger kentine kabul edilebilir bir zamanda ulaşmak istiyorum. Dostum Hayrettin büyük sağlık problemleri geçirmiş. Son derece zengin bir kişilik. Gerçek İstanbullu ve zamanında kuzey denizinde jeolog ve petrol mühendisi olarak çalışmış. Bununla beraber tam bir sanat aşığı, kolleksiyoncu, Carmen Bizet kadar derin sanat ve bir o kadar da bohem ruh.

İskandinavya’da kırk yılım geçti ve Hayrettin, göçmenler arasında tanıdığım en yoğun, en derin, yüksek eğitimli kişidir. Yola çıkmakta gecikiyorum. Telemark bölgesinin belki de en önemli yapıtlarından biri olan Heddal ahşap kilisesi önünde biraz duruyorum.

On üçüncü yüzyılda tamamen hattatlar tarafından inşa edilmiş harika bir sanat eseridir Heddal kilisesi. Bulunduğu düz bölgede tüm dikkatleri üstüne çeken al renk yapıt ve bahçesinde çoğunluğu siyah granit ve demir işleme mezar taşlarında 1810’lu tarihler var.

Ardından Telemark bölgesinin başka bir pırlantası olan ayna gibi parlak Seljord gölüne ulaşıyorum. Acelem var, fazla duramıyorum ve bu beni üzüyor. Karanlık çökmeden Haukeli dağ bölgesini geçmek niyetindeyim. Aylardan kasım ve karanlığa kalmam kaçınılmaz oluyor olsa da etrafım halen Dmitri Shostakovich’in ikinci valsi kadar dingin ve ahenk dolu.

Haukeli dağına yaklaşıyorum ve önce Jøsenfjord’a iniş güzergahı... Bir otomobilden biraz daha geniş, sağlı sollu en az 3 metrelik çubuklarla işaretlenmiş tam bir dağ yolu. Yaprakları dökülmüş bodur ağaçlar fırtınalarla fönlenmişler. Görünüm çalılarıyla, kayalıklarıyla büyük bir adayı andırıyor. Duvarlarında derin kazma izleri olan alaturka ve karanlık tünellerden geçiyorum. Sonra karnlıkta dağa tırmanış ve ardından Jösenfjord’a iniş.

Öyle bir karanlık var ki, otomobilin uzun farları zorlanıyor. Uçsuz bucaksız görünmezlik. Derken tek tük uzak dağ evleri gösteriyor kendini hayal değilse tabi. Uzaklarda sarımtırak ışıklar. Sanki bir yerlerde rakı masasından kalkmış ve karanlık arazide sallanarak seyrediyor gibiyim. Lastik patlasa eğer kenara çekmek yok, oracıkta da zor, yer engebeli. Umarım el fenerinin pili doludur.

Bu yerler yazın ve gündüz görülmeye değerdir. Ancak kar basmadan son bir hafta, aceleyle göremiyorum bu güzellikleri. Kraliyet yolu 13 Toa denilen küçük limanda denize ulaşıyor. Feribotla karşıya geçiyoruz ve Stavanger’e ulaşıyorum. Yorgunum ve kente merhaba değil, iyi geceler diyebiliyorum.

Üstadın evinde dört gün konuk olup kenti dolaşıyorum. Güzel günler geçiriyoruz. Deniz mahsülü yemekler, öğlen sıcak kahveler ve kruvasanlar. Klasik müzik dinliyoruz ve şiirler okuyorum ona.

Tek başıma kaldığım tavan arası bir oda ve şöminenin bulunduğu salondan ibaret. Ahşap yapı 50’li yıllardan kalma. Yukarıya dar, dik ve gıcırdayan merdivenlerle ulaşıyorum. Her yer antika eşyalar, madalya, radyo, kedi konulu biblolar ve pul kolleksiyonarıyla dolu. Kim bilir nasıl insanlara aittiler? Artık yaşamayanların eşyaları farklıdır ve hep birden fazla soru imi vardır?

Soğuk ve nemli de olsa tarihlerle beraber iki gece odamda rahat rahat uyuyorum. Üçüncü akşam yeniden çıkıyorum ahşap ve dik merdivenleri. Çatı katında yanmayan şöminenin önünde madalya kolleksiyonu ve karanlık denize bakarken sanki bir farklı nefes hissediyorum. Yanı başımda ama belirsiz. İrkilliyor muyum? Evet. Sanki yalnız değilim ama tabii ki yalnızım. Odama giriyorum. Banyo ve uyku hazırlıklarından sonra yataktayım. Perdeler kapalı. Zifiri karanlık ve uyuyorum.

Dördüncü gün deniz manzarası sanki bir başka ağır. Hiç gemi geçmiyor, limanı ziyaret etmiyorlar.

Yaz başında kıyıya gelip karşıdaki adaya yüzen geyikler de çoktan ana karaya dönmüş ve ormana girmişler. Sinmişler bir yerlere.

Akşam olduğunda somon balığı var soframızda. Bembeyaz bir masa örtüsü, gümüş şamdanlarla beraber deniz ürünü de bir başkadır. Dünyaya Kuzey Denizi kıyısından baksak da konuştuğumuz konular daha sıcak coğrafyaya idiyor. Gitmez mi hiç?

Yemek odasından o yağlıboya tablolar ve çeşitli kolleksiyonların bulunduğu salona geçiyoruz. Yaşamımda gördüğüm belki de en doğal ve etkileyici renklere sahip yer halısı, minibar ve karşımızda Kuzey Denizi... Karmen Bizet dinliyoruz... Şiirlere yeniden başlıyoruz... Yalnızca kendi şiirlerimiz. Bir ben bir de o.... Kendimizden geçiyoruz adeta... Ona söz veriyorum, İstanbul’da bir bakım yurdunda yaşayan eski bir sevgilisi var. Amerikalı bir Türkolog. Kendisi gidemezse mutlaka onu bir gidip ziyaret etmemi istiyor. Ona söz veriyorum. Bu istediğini yerine getireceğimden emin artık ve ben de mutluyum.

Gece oluyor ve artık çatı arasına çıkmanın zamanı gelip çatıyor. 50’li yılların tarihini yaşamış merdivenlerinden yukarı çıkıyorum. Çok yorgun değilim çok ve bilgisayarda zaman geçirip ninni moduna geçiyorum. Ayaklı bir abajurda loş ışık var. Tavan lambası aşırı olur diye aömadım. Derken uykum gelmeye başlıyor ve bilgisayarı kapatıyorum. Ardından abajurdaki ışığı söndürüyorum. Yataktayım ve uyku moduna geçiyorum. Sanırım aradan 4 veya 5 dakika geçiyor ve...

Tavan lambasını yakan elektrik düğmesi çıtlıyor ve tavan lambası birden bire yanıyor... Biraz duraklıyorum. Garip bir duygu.... Etrafa bakıyorum boş... Oda boş. Düğmeye ben basmadım....Eee?

Çırılçıplak soyunup dalgalı saçlarını salıverip karşıma çıkmış titreyen bir peri de yok ortada...

Yataktan kalkıp arka bahçeye bakan pencerenin perdelerini açıyorum. İçeriye loş bir ışık sızıyor. Sonra düğmeye basıyorum ve tavan lambasını söndürüyorum... Yeniden yatağa giriyorum. Bir derin nefes alıp uyumaya çalışıyorum. Aradan üç ya da dört dakika geçiyor. Ahşap merdivenlerden yürüme sesi geliyor. Eski ahşap evlerde çıtırtılar, sesler, gıcırtılar normaldir. Ama bu ayakkabısız ve botsuz, simetrik aralarla aşağıya doğru çıplak ayak ya da çorapla iniş... Derken yön yukarı doğru değişiyor ve bu ‘kişi’ yukarı doğru merdivenlere tırmanmaya başlıyor. Yataktan fırlıyorum ve yanımdaki el lambasını açıyorum. Pirizlere ellemeye zamanım yok ve ok hızıyla dış kapıyı açıyorum... Merdivenlerde hiç kimseler yok... Bütün ışıkları açıyorum ve kimse yok...

Işıkları kapatıp uykuya dalmaya başlıyorum ama bir planım var.. Eğer o fişe tekrar dokunulup o tavan lambası yeniden yanarsa bavulumu toplayacağım...

Kalkıp salona doğru yürüyorum ve konuşmaya başlıyorum:

“Jeg er en gjest. Det var ikke menningen å forstyrre dere eller deg. Forlater plassen i morgen. Med ro og fred.”

Ben bir konuğum, amacım seni ya da sizi rahatsız etmek değil. Yarın mekanı terk edeceğim. Barış ve sağlıcakla.

Gece uyuyorum ve sabah kahvaltıyı erken yapıp eşsiz dostuma veda ediyorum. Termos, seyahatlik kahve fincanım... Bu sefer ana otoban E 18’e çıkıp küçük molalarla yola koyuluyorum. Ruhumda garip bir titreme var. Otoban, benzin istasyonları, restoranlar... Biraz ferahlıyor gibiyim. Birbirinden güzel Kristiansand, Grimstad, Arendal, ardından Drammen ve Lier.

Akşam saat çok da geç değil. Oto elekrtonikçisi eski dostum Durmuş Ali’ye tekrar uğruyorum. Bir gece uyuyup yoluma devam edeceğim. O da beni yeniden gördüğü için çok mutlu.

Yüzümüzde tebessüm ve dertleşiyoruz. Gidişteki o Telemark ve Haukeli Dağı maceramı şaşırarak dinliyor... Bir süre ikicirkleniyorum ve ardından ona son dört günün ‘en eni’ olan olayı anlatmaya karar veriyorum. Sözümü hiç kesmeden beni dikkatle dinliyor. İnanmasını beklemiyorum ama ne de olsa o bir tekniker.

Sonra ayağa kalkıyor ve pencereden tarım alanı Lier ovasını seyrederken bana bir anısını anlatmaya başlıyor.

Yıllar önce bir bayan arkadaşı Oslo’da eski bir müzede geçici bir işe giriyor. Orada geceleri heykellerin ve eski sanat eserlerinin arasında yürüme sesleri çok geliyor... Işıkların düğmelerine basılıyor... Işıklar yanıp sönüyor... Derken kendisi müze müdürüne gidip gece bekçisi olarak yaşadığı garip olayları anlatıyor.

Müdür ona çok eski eşyaların, ölülere ait değerli malzemelerin, çok ıssız yerdeki sayfiye evlerinin, hiç kullanılmayan dağ evlerinin bir takım tanımlanamaz sahipleri olabileceğini ve bu olayların müzelerde vuku bulduğunu ama bunların yaşayanlara zarar vermediğini anlatıyor... Bu bayan kardeşimiz o gün işi terk ediyor ve bir daha oraya gitmiyor.

Durmuş Ali, ‘sana inanırım çünkü böylesini hayatımda ikinci defa dinliyorum’ diyor... Üstelik birbirine benzeyen olaylar da diyebiliriz...

Derebucaklı şimdi de Drammenli Durmuş Ali çok ince ruhlu ve mert bir kardeşimiz. Onunla tekrar görüşmek üzere vedalaşıyorum.

Ertesi gün erkenden eve, Trondheim’e doğru yola çıkıyorum. İyi bir dinlenmeye gereksinim var. Oslo’yu geçtikten sonra kentin kuzeyindeki hava limanının bulunduğu Gardermoen bölgesinde her yer donmuş durumda. Ağır bir sis var ve göz gözü görmüyor. Yollar da kaygan. İnce buz ve pus var. Benim usumda ise ne sisler ne puslar var ama kimsecikler bilmiyor. Herkes kendi aleminde... Ancak sevgili okuyucu ben bunları sizinle paylaşmaya karar veriyorum.

USB’yi çalıştırıyorum aracımın müzik setinde...

İlhan İrem Üstad’ın o unutulmaz şarkısı:

‘her sevincin her kederin... en ölümsüz sevgilerin...

her şeyin bir sonu varsa... ayrılıkların da sonu var... birgün çıkıp geleceksin...

içimde bir ümit var...’

Evet bir umut her zaman var İlhan İrem Üstad

Işıklarda ol...

Ve

varsın gelen hiç görünmeden erişsin

birden bire basılsın düğmelere varsın görünmesin

o olmasa da merdivenlerde, varsın yumuşak adımlar olsun

göz göze ve yanan ıslak dudaklarcasına

gizli bir ödülcesine

gelsin sıcak ılık sokulsun...

böylesi sanki daha gerçek

böylesi daha bir özel

ve böylesi

daha b i z s i i i i i

varsın hiç olmasın

ya da var gibi olsun.


Cem Güneş

Gercekedebiyat.com

Yorumlar

Bu içeriğe henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın.

Yorum Yaz

Yorumunuz editör onayından sonra yayınlanır.

İlgili İçerikler