Kahkahasını miras bırakan tiyatrocu: Nejat Uygur
Geleneksel Türk tiyatrosunun önemli temsilcilerinden, kendine özgü oyunculuğu ve doğaçlama yeteneğiyle kuşakları güldüren Nejat Uygur anılıyor. Nejat Uygur kimdir? Nejat Uygur ne zaman tiyatroya başladı?
Usta oyuncu Nejat Uygur, 86 yıllık yaşamına 60 yılı aşkın sahne deneyimi, yüzden fazla tiyatro oyunu ve Anadolu’nun dört bir yanına uzanan bir sanat yolculuğu sığdırdı.
Türk tiyatrosunun usta oyuncusu, 10 Ağustos 1927’de Kilis’te, subay Behzat Bey ile öğretmen Fikret Naciye Hanım’ın üç çocuğundan biri olarak dünyaya geldi.
Ailesinin görevleri nedeniyle çocukluğunu Anadolu’nun farklı şehirlerinde geçiren Uygur’un tiyatroya ilgisi ilkokul yıllarında başladı.
Okul müsamerelerinde sahneye çıkan sanatçının yeteneğini, geleneksel Türk tiyatrosunun önemli isimlerinden İsmail Dümbüllü keşfetti.
1938’de, henüz 11 yaşındayken tiyatro sahnesiyle tanışan Uygur, eğitimini Çanakkale, İstanbul Sarıyer ve Manisa’da sürdürdü.
Daha sonra Güzel Sanatlar Akademisi Heykel Bölümüne girdi ancak eğitimini tamamlamadan okuldan ayrıldı. Heykel eğitimi, ilerleyen yıllarda sanatçının yaşamında beklenmedik bir rol oynadı.
1960 askeri müdahalesi sırasında Antakya’da turnede bulunan tiyatro ekibinin gösterileri durdurulunca geçim sıkıntısı yaşayan Uygur, heykel bilgisinden yararlanarak dönemin Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel’in büstlerini yaptı.
Bu büstleri satarak tiyatrosunu ayakta tutmaya çalıştı. Sanatçı, daha sonraki bir söyleşisinde heykel eğitiminin hem kendisinin hem de tiyatrosunun hayatını kurtardığını dile getirmişti.
Sarıyer Halkevi bünyesindeki Avni Dilligil Tiyatrosu’nda amatör oyunculuk yapan Uygur, burada Semih Sergen, Toron Karacaoğlu ve Suna Pekuysal gibi isimlerle çalışma fırsatı buldu.
Tiyatronun yanı sıra spora da ilgi duyan sanatçı; boks, atletizm, su topu ve binicilikle uğraştı. Askerlik görevini tamamladıktan sonra 1949’da kendi adını taşıyan Nejat Uygur Tiyatrosu’nu kurarak profesyonel tiyatro yaşamına adım attı.
1952’de kendisi gibi tiyatrocu olan Necla Uygur ile evlenen sanatçının Ahmet, Kemal, Behzat, Süheyl ve Süha adlarında beş oğlu dünyaya geldi. Süheyl ve Behzat Uygur da babalarının izinden giderek tiyatro sanatçısı oldu.
Uygur, kurduğu tiyatroyla yıllar boyunca Türkiye’nin farklı şehirlerinde sahne aldı. Anadolu’nun küçük yerleşimlerine kadar uzanan turneleriyle tiyatroyu geniş kitlelere ulaştıran sanatçı, yaklaşık 35 yıl boyunca Anadolu’da seyirci karşısına çıktı.
Sanat yaşamı boyunca iki kez ABD, dört kez de Avrupa turnesine çıktı. Geleneksel Türk temaşa sanatından beslenen Uygur; söze dayalı oyunculuğu, doğaçlama yeteneği, çocuksu karakterleri ve gündelik yaşamdan çıkardığı mizahla kendine özgü bir sahne dili geliştirdi. Usta oyuncu Alo Orası Tımarhane mi?, Cibali Karakolu, Kaynanatör, Hastane mi? Kestane mi?, Benim Annem Evden Neden Kaçtı, Sizinki Can da Bizimki Patlıcan mı? ve Miğferine Çiçek Eken Asker’in de aralarında bulunduğu yüzden fazla oyunda rol aldı.
Seyirciyle kurduğu bağı oyunculuğunun temel unsurlarından biri olarak gören Uygur, bir röportajında sanatçının topluma karşı sorumluluğunu, sanatçıyı halkın gözü, ağzı ve kulağı olarak tanımlayarak dile getirmişti. Oyunlarında insan onurunu gözetmeye özen gösteren sanatçı, seyirciye duyduğu saygıyı da oyunculuk anlayışının merkezinde tuttu.
Sahne teknolojilerini ve farklı anlatım biçimlerini takip eden Uygur, Hey Amigo ver Salata oyununda barkovizyon kullandı; Ümit mi? Simit mi? oyununda ise stand-up türünün özelliklerini sahneye taşıdı.
Tiyatrodaki başarısını sinemaya da taşıyan sanatçı; Cafer Bey, Cafer Bey İyi, Fakir ve Kibar, Cafer’in Nargilesi, Vizontele Tuuba ve Beyaz Melek filmlerinde rol aldı.
NEJAT UYGUR’UN ÖDÜLLERİ
Sanat yaşamı boyunca çok sayıda ödüle layık görülen Uygur, 1998’de Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Devlet Sanatçısı unvanıyla onurlandırıldı.
1999’da 22. Avni Dilligil Tiyatro Ödülleri kapsamında Belkıs Dilligil Onur Ödülü’nü, 2006’da Kemal Sunal Kültür Sanat Ödülleri’nde En İyi Tiyatrocu ödülünü, 2007’de ise Altın Kelebek TV Yıldızları Yarışması’nda Tiyatroya Destek Yılı Özel Ödülü’nü aldı.
2007’de beyin damarlarında oluşan tıkanıklık nedeniyle kısmi felç geçiren sanatçı, 18 Kasım 2013’te solunum yetmezliği sonucu 86 yaşında hayatını kaybetti.
Cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi. Ardında sayısız oyun, unutulmaz karakter ve kuşaklar boyunca aktarılan sahne anıları bırakan Nejat Uygur, halkla kurduğu güçlü bağ ve kahkahayı merkeze alan oyunculuk anlayışıyla Türk tiyatrosunda anılmaya devam ediyor.
Gercekedebiyat.com
Yorumlar
Bu içeriğe henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yazın.