'Mendilimde Kan Sesleri'

Ahmet Abi, güzelim …

Bir mendil niye kanar

Diş değil, tırnak değil,

Bir mendil niye kanar

……

Mendilimde kan sesleri.

Çok zarif, çok kendi halinde,

Çok Edip Cansever şiiri

Bir Deniz Gezmiş ağıtı.

Sanki her satırı ayrı bir derdini,

Ayrı bir acısını anlatır memleketin bu şiir...

Yaşadıkça nelere geç kaldığımızın bir fotoğrafı gibi

Bir şiirde insanlığın bütün halleri,

Bu kadar mı yalın verilebilir, bir o kadar derin.

Bir o kadar içerden, ta içimizden.

Afili, dolambaçlı yollara sapmadan,

Sözcüklerin bazen insanı boğan ağdasıyla,

Bir hayal dünyasına yapışmadan

Öylesine akıp giden, giderken dağlayarak yakan,

Sonra bir avuç umudu dizelerin arasına bırakan.

Çok az şiir çarpar adamı bu kadar.

İnsanı etkileyen şiir çoktur elbet.

Tatlı bir günah gibi, aşk gibi...

Her okuduğumda tekrar kaybolurum.

O nedenle sık sık okumamayı öneririm

Bazı mendiller şiirden de kanar.

……..

Bu şiir anladığım kadarıyla

İçinde şairin kendisinin de yaşadığı

Edebi dönüşümün bir imzası sanki.

Birçok sanat akımına dahil edilebilir.

Neresinden bakarsanız, ona göre.

Hem kapalı, hem net, hem de romantik

Hem de dibine kadar realist ve natüralist.

Herkesin bir şeyler bulabileceği kadar dünyalı.

En önemlisi ise yaptığı betimlemeler.

Anadolu insanını anlatıyor şiirinde.

“İnsan yaşadığı yere benzer” diyerek

Suyunda yüzen balıktan, Konya’nın beyazına

Antep'in kırmızı düzlüğüne,

Evlerine, sokaklarına köşe başlarına diyerek

“Bir gün birinin adres sorması”nı dahil eder.

“Bıçağı gözyaşlarıdır kurumakta olan” ile insanı betimler

Toplumsal bilinçaltını hissettirir gibi

“Gülemiyorsun ya, gülmek bir halk gülüyorsa gülmektir”

Cümlesi şiirin en etkili cümlelerinden biridir.

“İnsan yaşadığı yere benzer” cümlesi ile

Coğrafya kaderdir'in de bir tık ötesine geçirir. 

Okudukça “nasıl hissettin bunu?” diyerek hayran olduğum,

“Keşke ben yazsaydım” diyerek dizelerini kıskandığım şiir

Okuyan herkese sanki bir Ahmet Abi hasreti aşılar

Ne zaman okusam bu şiiri, Ahmet Abiyi hatırlarım,

Kadeh tutuşunu, gözlerinin buğulanıp

Taa uzaklara dalıp bakışını

Parça parça beynime kazınan.

Edip Cansever'in Ahmet Gayretli'ye ithaf ettiği şiir. 

Edip Cansever'in mendilimde kan sesleri

Şiirinde seslendiği Ahmet Abi kimdir?

Dizeyi bir romanına ad olarak seçen

Erdal Öz'ün defterimde kuş sesleri kitabını,

Ahmet Abi'yi tanımak, kaç kişi merak eder?

Mendilimde kan sesleri ne zaman yazılır?

Şiiri severek okuyan dinleyen kaç kişinin

Aklından bu sorular geçer bilinmez.

Ot Dergisi’nde Sıddık Akbayır’ın yazdığına göre; Ahmet Abi, 1951’de TKP tutuklamalarında hapis yatmış, çıktıktan sonra da her 1 Mayıs’ta gözaltına alınmış, bir “eski tüfek”tir. Cansever, Ahmet Abi’yi Çiçek Pasajı’nda bir içki sofrasında tanımış, hem anlattıklarından hem kişiliğinden çok etkilenmiş ve onu şiirine taşımıştır. Mendilimde kan sesleri, bir kavga şiiri değil, Deniz Gezmiş, Mahir Çayan gibi genç ölümlerden artakalan yaranın etkili bir biçimde aktarıldığı bir ağıttır. Darmadağın edilen gencecik insanların adına yazılan mendilimde kan sesleri, “sosyalist gerçekçi” bir şiir de değildir. O günlerde ve sonraları, içinde “Deniz, Mahir, Ulaş” sözcüklerinin sıkça geçtiği “sosyalist gerçekçi” pek çok şiir yazılır; ancak bunlardan hiçbiri Cansever’in şiiri kadar, okurun içini acıtmaz.

Çok sağol Ahmet Abi 

İyi ki girdin şu üç günlük ömrüme.

Kanaatime göre “mendilimde kan sesleri”

İkinci yeninin en güzel şiirlerinden biridir.

Bir tarafta dili kullanmadaki sadeliği

Diğer tarafta sıradanlığı anlatmadaki müthiş başarısı.

Ama aynı zamanda da şiiri okuyan kişiyi

O sıradanlık içinde mısralara hapsedip

Yaşadıklarını hatırlatan

“Ne kadar benziyoruz Türkiye’ye Ahmet Abi”

İnsan yaşadığı yere benzer
O yerin suyuna, o yerin toprağına benzer
Suyunda yüzen balığa
Toprağını iten çiçeğe

“Bir caz müziği gibi gelip geçiyor hüzün”

Hayatımın her anında bu şiir bir yerlerde

Akıp gidiyormuş gibi geliyor bana.

Gitgide içine işledi hayatımın

ve artık girdiğim her yol sonunda

Dağılmış pazar yerlerine benziyor,

Kadehler elimde küfür gibi duruyor

Şiirdeki kelimeleri ahengi, dildeki ustalığı,

Mısra mısra artan hüznün tasviri

Anlatmaya çalışmak haddim değil

Fakat insan methiyeler düzmekten

Kendini alamıyor.

O ne muhteşem bir bütünlük,

O ne akıcı bir üsluptur.

Hiç lamı cimi yok enfes şiirdir, doğru.

Her mısrası ayrı ayrı terrennüm edilip,

Herbirinin üzerinde düşünmek gerekir.

İnsanda bir Ahmet Abi hassasiyeti yaratır

Memleketin haliyle insanların halleri

Arasındaki ahenkse zamanlar üstüdür.

Gülemiyorsun ya, gülmek

Bir halk gülüyorsa gülmektir

Ne kadar benziyoruz Türkiye'ye Ahmet Abi.

Her okuyuşumda bambaşka tatlar bulduğum,

Adeta bir sevgili gibi çok çok sevip bağlandığım,

Kanaatimce bu dilde yazılmış en mükemmel şiir.

Şiiri şairine tekrar kavuşmuştur,

Ahmet Abinin o güzelim kadeh tutuşu

Artık sonsuza dek gökyüzüne dayalı...

Ne de olsa fazla şiirden öldü Edip Cansever!

Nadir Avşaroğlu
Gercekedebiyat.com