Gevaş'ta bulunan Selçuklu çocuk mezarının duygusal anlamı

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ercan Çalış liderliğinde, sanat tarihi, arkeoloji, epigrafi, mimarlık, restorasyon ve konservasyon alanlarından uzmanlar içeren 15 kişilik bir ekip çalışmalarını sürdürüyor.

Yaklaşık 50 dönümlük bu tarihi mezarlıkta, 2,5 metre yüksekliğe ulaşan ve üzerindeki kitabe ve geleneksel motiflerle dikkat çeken 1000'in üzerinde mezar taşı tespit edildi.

Ekip, kazı alanında karelaj haritası oluşturarak 10x10 metrelik açmalarda kontrollü şekilde yaklaşık 30-60 santimetre derinliğe inerek mezar taşlarını belirliyor.

Halime Hatun Kümbeti'nin yakınında çalışmaları yoğunlaştıran ekip, 40 santimetre toprak altında bulunan ve üzerinde çevgan motifi yer alan çocuk mezar taşını keşfetti.

Uzmanların yaklaşık 1,5 gün süren titiz çalışmasıyla bu taş gün yüzüne çıkarıldı.

Doç. Dr. Ercan Çalış, çevganın Türk sanatında ve kültüründe önemli bir yeri olduğunu, at üzerinde oynanan bir geleneksel spor olarak bilindiğini belirtti.

Çevganın sadece bir oyun değil, aynı zamanda binicilik ve savaş becerilerini geliştirmeye yarayan bir eğitim aracı olduğunu ifade etti. Gevaş Selçuklu Mezarlığı'nın zengin süsleme programıyla diğer mezarlıklardan ayrıldığını ve çevgan motifinin öne çıktığını vurguladı.

Bu yılki çalışmalarda ikinci çevgan motifli taşı da bulduklarını, bu motifin özellikle çocuk ve genç yaşlardaki mezar taşlarında sıklıkla görüldüğünü ekledi.

Osmanlı döneminde de yaygın olan prens yetiştirme geleneği ile benzerlik gösteren bir anlayışla çevgan oyununun hem savaşta taktiksel hem de sportif bir faaliyet olarak değerlendirildiğini belirterek konuşmasını tamamladı.

Gercekedebiyat.com