Şehrin hafızası
Müdürüm Bir şehrin hafızası olur mu? Hafıza yalnızca insana mı aittir, Bir bina neden eski görünür? Şehir unutmaz aslında. Yıkılan bir yapının yerinde kalan Boşluk bile bir tür hatırlamadır. Aşınmış merdivenler, solmuş tabelalar, Hepsi birikmiş hayatın izleridir. Bir meydan kalabalıkları hatırlar. Şehrin hafızası arşivlerde değil, Duvarlarda, kaldırımlarda, köşelerde, ve bazen, bir yere yeniden gittiğinde Çünkü şehir dediğimiz şey Yaşanmışlıkların tortusudur. Hatıralar üst üste birikir, Evet, bir kentin hafızası vardır. Ama kelimelerle değil, izlerle hatırlanır. Müdürüm Mesela, Ankara’nın hafızası var mıdır? Bu soruyu Ankara’da sormak gerekir. Hatıralarla, yaşanmışlıklarla taşır. Bu şehirde zaman düz bir çizgi gibi akmaz. Ulus yalnızca bir semt değildir; Hâlâ yankılandığı bir zaman parçasıdır. Eski Meclis binasının çevresindeki sessizlik, Burada Ankara geçmiş zamanı unutmaz. Ankara’nın hafızası bazen bir anıt olur. Anıtkabir bunun en yoğun hâlidir. Sadece bir anıt, bir kabir değil, Her ziyaret, o yılların tekrar yaşanması Ama Ankara’nın hafızası yalnız geçmişte değil Kızılay’da da vardır. Kızılay sürekli değişir, binalar yenilenir, Dükkânlar kapanır, tabelalar değişir. Ama garip bir şekilde Çünkü hafıza bazen maddede değil, Müdürüm Mesela, Ankara’nın hafızası olur mu? Aynı köşelerde buluşan insanlar, Şehir hareket ederek hatırlar. Üniversitelerde başka bir hafıza vardır. Gençlik döngüsünün hafızası. Her yıl gelenler, her yıl gidenler. Ankara burada bireysel zamanları biriktirir. Kimsenin tamamen sahip olmadığı, ve bazı hafızalar yalnızca boşlukta yaşar. Yıkılmış bir binanın yerinde, Ankara’nın hafızası bazen görünmezdir. Ama hissedilir. Çünkü bu şehir unutkan değildir. Sessizdir, zamanı saklar, Üzerinde yürüdüğün, ama çoğu zaman Fark etmeden taşıdığın bir geçmiş. Müdürüm Şehir dediğimiz şey yalnızca binalardan, Yollarından ve ışıklarından ibaret değil. Onu yaşatan, ona ruh veren insanlar var: Sabahın köründe simit tezgâhını açan esnaf, Otobüs durağında sabırla bekleyen işçi, Okul yolunda çantasını sırtlayan çocuk… Gündelik hayatın telaşında Çoğu zaman fark etmiyoruz; Ama şehir kimliği dediğimiz şey, Bu küçük anların toplamından oluşuyor. Bir kaldırımda paylaşılan tebessüm, Bir market kuyruğunda verilen sıra, Bir parkta yankılanan çocuk kahkahası… Ankara’nın hafızasına işlenen en değerli izler. Belki de bu yüzden, Bir şehri anlamak için müzelerine Ya da anıtlarına bakmak kadar, Sokaklarına kulak vermek gerekir. Günümüzde şehir hiçbir zamanda Olmadığı kadar hızlı ve hoyratça yok ediliyor. “Modern” yapılar, köksüz hayatlar ve Ruhsuz betonlar her yeri işgal ediyor. Önünden her zaman geçtiğimiz ve Umursamadığımız bir yapıyı Bir kere daha gittiğimizde Yerinde görmemeyi kanıksadık artık, Bir “Vah!” çekmek geçmişe yakılan Kısa ve etkisiz bir ağıt oldu. Müdürüm Bir şehrin hafızası var mıdır? Bir şehrin belleği olur mu? Somut olarak belki hayır Ama şehri izlersin Hatırlarsın, anımsarsın Ankara bunu yapar bilirsin …… Hissedersin Nadir Avşaroğlu
Yoksa taş da hatırlar mı?
Sadece yıprandığı için mi,
Yoksa içinde biriktirdiği zaman yüzünden mi?
Defalarca yürünmüş kaldırımlar
Bir sokak adımları, bir park bekleyişleri.
Yüzeylerde yaşar.
İnsanların fark etmeden yaşadığı yerlerde.
Tanıdık gelen şey manzara değil,
O görünmeyen geçmiş duygusudur.
Yalnızca mekân değil;
Zaman katmanlaşır, şehir derinleşir.
Çünkü Ankara hafızayı günümüzle değil,
Ulus’ta yürürken bunu hissedersin.
Cumhuriyet’in erken cümlelerinin
Taş cephelere sinmiş resmiyet,
Meydanların taşıdığı o ağır duruş…
Yaşatır.
Zamana sabitlenmiş kolektif bir hatırlama.
Her adım, tekrarlanan bir tarih bilinci.
Mekânın ruhu sabit kalır.
Yaşantılarda ve alışkanlıklarda yaşar.
Aynı duraklarda beklenen otobüsler,
Aynı caddelerde tekrarlanan yürüyüşler…
Yenilenen başlangıçlar, bitmeyen vedalar.
Ama herkesin içinden geçtiği bir geçmiş.
Değişmiş bir sokağın içinde,
Artık var olmayan bir mekânın bıraktığı eksiklikte…
Ankara’nın hafızası arşiv gibi değil
Yaşayan bir zemin gibidir.
Gercekedebiyat.com
Yazar Hakkında
1963 yılında Ankara’da doğdum. Çocukluğum Ankara’da geçti. Delikanlılığım, baba memleketi Adana’da, gençliğim okumak için tekrar geldiğim Ankara’da. Sonra dede-baba mesleği olan madenciliği yapmak için ülkenin çeşitli yerlerinde çalıştım. Sonra evlendim, hayatta tanıdığım en naif, en kaprissiz insan eşim, bir kızım bir de oğlum oldu. Sonra da bir kedimiz. Sonra emekli oldum. 35 yıllık meslek hayatımda okuduklarımı, incelediklerimi ve biriktirdiklerimi, mesleğime olan saygımla harmanlayarak kaleme aldım. Sonra sevdalısı olduğum Ankara’yı yazdım, sonra beni etkileyen mimariyi yazdım, sonra meramım, merakım olan tarih ve mitolojiyi yazdım. Ama hep yazdım.
-
İlk Yazıyı İnceliyorsunuz.
