Gerçek Edebiyat

Ahmet Adnan Saygun, Türk müziğine damga vuran isimlerden biri olarak 7 Eylül 1907'de İzmir'de doğdu. Mahmut Celalettin Bey ve Zeynep Seniha Hanım’ın çocuğu olan Saygun, "Yunus Emre Oratoryosu," "Op. 9 Özsoy," "Kerem," "Gılgameş" ve "Köroğlu" gibi önemli eserlerin bestecisidir.

Eğitim hayatına İzmir Hadika-i Subyan İlkokulunda başlayan Saygun, müzik derslerindeki yeteneğiyle dikkat çekti. 1918’de İzmir İttihat ve Terakki Lisesi’ne devam ederken, müzik öğretmeni İsmail Zühtü Kuşçuoğlu’nun kurduğu dört sesli koroya katılarak müzik kariyerine ilk adımlarını attı.

Henüz 13 yaşındayken piyano öğretmeni Rossati’den ders almaya başlayan sanatçı, 1922’de Macar Tevfik Bey ile çalıştı ve 1923’te Hüseyin Sadeddin Arel’den armoni dersleri aldı. 1925’te müzikle ilgili Fransız La Grande Encyclopedie’den makaleler çevirerek büyük bir “Musiki Lugati” hazırladı. İzmir Lisesi’nde müzik öğretmenliği yaptıktan sonra, Maarif Vekaleti’nin düzenlediği sınavı kazanarak 1928’de burslu olarak Paris’e gönderildi. Schola Cantorum’da Vincent D’Indy, Eugene Borrel, Souberbielle ve Amedee Gastoue gibi önemli isimlerle çalışma fırsatı buldu.

1931’de Türkiye’ye dönen Saygun, önce Musiki Muallim Mektebi, ardından İstanbul Belediye Konservatuvarı’nda kontrpuan ve teori eğitmeni olarak görev aldı. 1934’te Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrasını yönetti ve pek çok önemli eseri bestelemeye devam etti. Çocukluk yıllarında İzmir Kemeraltı Çarşısı’nın Mevlevi dervişlerinden ilham aldığı ezgileri, “Yunus Emre Oratoryosu” ile Avrupa, ABD ve Birleşmiş Milletler’e taşıyarak küresel çapta ses getiren eserler üretti. Oratoryo ilerleyen yıllarda beş farklı dile çevrilerek uluslararası beğeni topladı.

Sanatçı, 1946’da Ankara Devlet Konservatuvarı’nda kompozisyon ve modal müzik öğretmenliğine atandı. 1948’de İnönü Armağanı, 1949’da Fransa Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Akademik Nişan, 1950’de Akademi Madalyası ve 1951’de İtalya Hükümeti tarafından birinci nişan kazandı. Uluslararası Müzik Sosyetesi’nden ise Sibelius Bestecilik Madalyası ile ödüllendirildi.

Türk Beşleri’nin bir üyesi olan Ahmet Adnan Saygun, Necil Kazım Akses, Ulvi Cemal Erkin, Cemal Reşit Rey ve Hasan Ferit Alnar ile birlikte Türk müziğinin evrenselleşmesine büyük katkı sağladı. Operalar, senfoniler, konçertolar, korolar ve oda müziği eserlerinin yanı sıra kitaplar, araştırmalar, makaleler ve sayısız türkü derlemeleri bıraktı. Sanatçının önemli eserlerinden bazıları arasında “Kerem,” “Köroğlu,” “Gilgameş,” “Atatürk’e ve Anadolu’ya Destan,” beş senfoni, çeşitli konçertolar ve “Yunus Emre Oratoryosu” bulunmaktadır.

Ahmet Adnan Saygun 6 Ocak 1991’de pankreas kanseri nedeniyle hayata veda etti. Yapıtları arasında “Türk Halk Musikisinde Pentatonizm,” “Gençliğe Şarkılar: Halkevi ve Mektepler için,” “Lise Müzik Kitabı I-II-III” ve “Mod Öncesi Ezgilerin Sınıflandırılması” gibi birçok değerli eser yer alır.

Sanatçının besteleri arasında öne çıkanlar şunlardır: “Divertimento” (1930), “Suit” (1931), “Ağıtlar” (1932), “Manastır Türküsü” (1933), “Taşbebek” (1934), “Dağlardan Ovalardan” (1939), “Anadolu’dan” (1945), “Yunus Emre” (1942).

gercekedebiyat.com